Opvliegers: wat gebeurt er in je lijf en wat helpt?

Kort antwoord: een opvlieger is een plotselinge golf van warmte in je gezicht, nek en borst, vaak met zweten en een snelle hartslag. Ongeveer 8 van de 10 vrouwen krijgen ze in de overgang. Ze duren meestal een paar minuten en verdwijnen bij de meeste vrouwen binnen een paar jaar. Laagjes kleding, een koele slaapkamer en het herkennen van je eigen triggers helpen. Hormoontherapie werkt het best tegen opvliegers; bespreek met je huisarts of dat bij je past.

Wat is een opvlieger precies?

In de overgang daalt je oestrogeen en schommelt het. Daardoor reageert het deel van je hersenen dat je temperatuur regelt sneller. Je lijf denkt dat je het te warm hebt en probeert af te koelen: je bloedvaten verwijden, je huid wordt rood en je gaat zweten. Daarna kun je het juist koud krijgen. Gebeurt dit 's nachts, dan heet het nachtzweten.

Hoe lang duren opvliegers?

Een opvlieger zelf duurt meestal een paar minuten. De periode waarin je ze krijgt verschilt per vrouw: bij de meeste vrouwen zijn ze na een paar jaar voorbij, bij een deel duren ze langer. Ze beginnen vaak al in de perimenopauze, voor je laatste menstruatie.

Wat lokt een opvlieger uit?

• alcohol en cafeïne;
• pittig eten en hete dranken;
• een warme kamer of te warm beddengoed;
• stress en haast;
• roken.

Niet iedereen heeft dezelfde triggers. Daarom helpt het om een paar weken bij te houden wanneer je ze krijgt. Vaak zie je dan een patroon, bijvoorbeeld rond hetzelfde uur of na koffie.

Wat helpt?

Zelf

• Draag laagjes die je snel uit kunt doen.
• Houd je slaapkamer koel en gebruik dun beddengoed.
• Minder alcohol en cafeïne, zeker in de avond.
• Bewegen en een gezond gewicht helpen veel vrouwen.
• Rustig ademhalen tijdens een opvlieger maakt hem voor veel vrouwen beter te doen.

Met hulp

Cognitieve gedragstherapie helpt veel vrouwen om beter om te gaan met opvliegers en slecht slapen. Hormoontherapie is het meest effectief tegen opvliegers. Er zijn ook medicijnen zonder hormonen. Wat bij jou past hangt af van je klachten, je gezondheid en wat je zelf wilt. Dat bespreek je met je huisarts.

Wanneer ga je naar de huisarts?

• als opvliegers of slecht slapen je dagelijks leven verstoren;
• als je jonger dan 45 bent en overgangsklachten hebt;
• als je bloedverlies hebt nadat je al een jaar niet meer ongesteld bent geweest. Ga daar altijd mee naar je huisarts.

Neem bij voorkeur een overzicht mee. Lees zo bereid je het gesprek over de overgang voor.

Opvliegers bijhouden in PERIOD.

In PERIOD. kies je bij "Waar ben je nu?" Perimenopauze of Menopauze. Daarna log je een opvlieger met één tik, gratis. Je ziet hoeveel het er per dag zijn en op welke momenten. Met PERIOD. meno komen daar een huisartsrapport en hulp op het moment zelf bij.

Bronnen: Thuisarts.nl (NHG), Overgang; NHG standaard De overgang; NHS, Menopause; NICE NG23, Menopause: identification and management. Dit artikel is algemene informatie en geen medisch advies.

Veelgestelde vragen

Hoe lang duurt een opvlieger?

Meestal een paar minuten. Daarna kun je het kort koud hebben.

Hoeveel jaar heb je opvliegers?

Dat verschilt. Bij de meeste vrouwen zijn ze na een paar jaar weg, bij een deel duren ze langer.

Wat helpt het snelst tegen opvliegers?

Laagjes, een koele omgeving en rustig ademhalen helpen op het moment zelf. Hormoontherapie is het meest effectief; bespreek dat met je huisarts.

Kun je opvliegers krijgen terwijl je nog ongesteld wordt?

Ja. Ze beginnen vaak al in de perimenopauze, terwijl je nog menstrueert.

Wil je zien wanneer jouw opvliegers komen? Download PERIOD. in de App Store of via Google Play.