PMS-symptomen herkennen: 12 dingen die geen toeval zijn

Huilbuien om reclames, plotseling chocolade willen, geïrriteerd raken over niets, als het 7-10 dagen voor je menstruatie speelt, is het waarschijnlijk PMS.

Premenstrueel syndroom (PMS) is een verzameling van fysieke en mentale klachten die optreden in de tweede helft van de cyclus en direct verdwijnen zodra de menstruatie begint. Als symptomen zoals prikkelbaarheid, vermoeidheid of gevoelige borsten maandelijks in dit patroon terugkeren, is dat geen toeval maar een direct gevolg van hormonale schommelingen.

Veel vrouwen praten zichzelf aan dat ze zich aanstellen of dat die maandelijkse dip 'er nu eenmaal bij hoort'. Hoewel PMS vaak voorkomt, betekent dat niet dat je de impact ervan moet bagatelliseren. Het herkennen van de voortekenen is de eerste stap naar meer grip op je leven. Door patronen te herkennen, kun je anticiperen op je stemming en energieniveau in plaats van erdoor overvallen te worden.

De 12 meest voorkomende PMS-symptomen

Onderstaande twaalf symptomen zijn de meest gerapporteerde klachten in de luteale fase (de periode tussen de eisprong en de menstruatie). De intensiteit kan per persoon en per maand verschillen.

• Stemmingswisselingen: Het gevoel dat je op een emotionele achtbaan zit. Het ene moment ben je vrolijk, het volgende moment voel je een diepe neerslachtigheid zonder aanwijsbare reden.
• Extreme prikkelbaarheid: Je hebt een korter lontje dan normaal. Kleine irritaties op het werk of thuis, die je normaal gesproken negeert, voelen nu als onoverkomelijke frustraties.
• Onverklaarbare huilbuien: Huilen om een zielige reclame of een kopje dat verkeerd staat. De drempel voor emotionele uitingen ligt aanzienlijk lager.
• Cravings en toegenomen eetlust: Een specifieke drang naar producten met veel suiker, zout of vet. Vaak is dit het lichaam dat vraagt om snelle energie door een daling in serotonine.
• Gevoelige of pijnlijke borsten: Borsten kunnen zwaarder aanvoelen, opgezwollen zijn of pijnlijk reageren op aanraking. Dit komt door schommelingen in oestrogeen en progesteron.
• Opgeblazen gevoel: Het vasthouden van vocht zorgt ervoor dat je buik opgezet aanvoelt. Dit kan gepaard gaan met een gewichtstoename van één tot twee kilo gedurende een paar dagen.
• Hoofdpijn: Hormonale migraine of spanningshoofdpijn komt vaak voor vlak voor de menstruatie door de daling van oestrogeenspiegels.
• Vermoeidheid: Zelfs na een volledige nachtrust voel je je uitgeput. Je lichaam verbruikt in deze fase meer energie.
• Slaapproblemen: Ondanks de vermoeidheid kan het lastig zijn om in slaap te vallen of door te slapen, vaak door een stijging in de basale lichaamstemperatuur.
• Acne en onzuiverheden: De zogenaamde 'hormonale acne' rond de kaaklijn en kin steekt vaak de kop op door een relatieve stijging van testosteron en verhoogde talgproductie.
• Concentratieproblemen: Ook wel bekend als 'brain fog'. Het is lastiger om focus te houden op complexe taken of beslissingen te nemen.
• Libidoverlies: Terwijl rond de eisprong het libido vaak piekt, keldert de zin in seks bij veel vrouwen in de dagen voor de menstruatie.

Dit is geen medisch advies, twijfel je of klachten houden aan? Bel je huisarts.

Waarom timing alles is bij PMS

Het belangrijkste kenmerk van PMS is niet het type klacht, maar de timing ervan. Als je deze symptomen gedurende de hele maand ervaart, is er waarschijnlijk iets anders aan de hand. PMS-klachten zijn strikt gebonden aan de luteale fase. Zodra de bloeding doorbreekt, trekken de symptomen binnen 24 tot 48 uur weg. Dit cyclische karakter is wat PMS onderscheidt van bijvoorbeeld een depressie of een gegeneraliseerde angststoornis.

Om zeker te weten of jouw klachten PMS zijn, is het noodzakelijk om minimaal drie cycli nauwkeurig bij te houden wanneer welke symptomen optreden. Meer over hoe je dit doet lees je op onze blog over cyclusbewustzijn.

Het verschil tussen PMS en PMDD

Er is een verschil tussen 'last hebben van je cyclus' en een klinische aandoening. Ongeveer 3% tot 8% van de vrouwen lijdt aan PMDD (Premenstrual Dysphoric Disorder). Dit is een ernstige vorm van PMS waarbij de psychische klachten zo heftig zijn dat ze het dagelijks functioneren onmogelijk maken.

Bij PMDD zijn de symptomen niet alleen vervelend, maar ontwrichtend. Denk aan zware depressieve gevoelens, suïcidale gedachten, paniekaanvallen of extreme woede-uitbarstingen. Waar je bij PMS misschien wat vaker ruzie maakt met je partner, zorgt PMDD ervoor dat je relaties of werk serieus in gevaar komen. Als je merkt dat je elke maand 'de controle verliest', is het essentieel om medische hulp te zoeken.

Oorzaken: wat gebeurt er in de hormoonhuishouding?

Hoewel de exacte oorzaak van PMS nog steeds onderwerp van onderzoek is, is de algemene consensus dat het te maken heeft met de gevoeligheid van de hersenen voor de normale schommelingen van geslachtshormonen. Na de eisprong stijgt progesteron en daalt oestrogeen. Deze daling kan invloed hebben op de neurotransmitter serotonine, ook wel het 'gelukshormoon' genoemd.

Een lager serotoninegehalte draagt direct bij aan vermoeidheid, eetbuien en een sombere stemming. Daarnaast reageert elk lichaam anders op de afbraakproducten van progesteron. Sommige vrouwen zijn hier simpelweg gevoeliger voor dan anderen. Het is dus geen kwestie van een 'gebrek aan wilskracht', maar een biologische reactie.

Wanneer moet je naar de huisarts?

Veel vrouwen schamen zich voor hun PMS-klachten of denken dat een arts ze naar huis zal sturen met de boodschap dat het 'erbij hoort'. Toch is het verstandig om professionele hulp te zoeken als:

• Je symptomen je werk, sociale leven of relaties structureel negatief beïnvloeden.
• Zelfzorgmaatregelen (zoals voeding, supplementen of minder stress) na drie maanden geen effect hebben.
• Je gevoelens van uitzichtloosheid of diepe depressie ervaart.
• Je klachten niet verdwijnen nadat je menstruatie is begonnen.

Bereid je gesprek met de huisarts voor door een overzicht van je cyclus mee te nemen. Een arts kan pas een diagnose stellen als er een duidelijk verband zichtbaar is tussen je cyclusfase en je klachten. Wij hechten veel waarde aan dataminimalisatie en je kunt in onze app je gegevens veilig bijhouden zonder dat deze gedeeld worden met derden. Lees hier meer over op onze privacy-pagina.

Conclusie

PMS is geen verzinsel en die 12 symptomen zijn inderdaad geen toeval. Door te begrijpen dat je hormonen invloed hebben op je neurotransmitters en fysieke gesteldheid, kun je liever voor jezelf zijn tijdens die lastige dagen. Het doel is niet om de cyclus te negeren, maar om ermee te werken.

Wil je meer weten over de filosofie achter onze benadering van vrouwengezondheid? Lees dan over ons en onze missie in Amsterdam.

Krijg grip op je symptomen en ontdek de patronen in je eigen cyclus door alles discreet en veilig bij te houden in de PERIOD. app.