765.000 mensen in Nederland: wat het CODE ROOD-onderzoek ons leert over menstruatie-armoede
Het CODE ROOD 2024-onderzoek van Neighborhood Feminists laat zien hoe groot menstruatie-armoede in Nederland écht is. De cijfers, de context en wat je zelf kunt doen.
Menstruatie-armoede klinkt als een probleem van ergens anders. Het is het niet. In 2024 hadden in Nederland 765.000 mensen moeite om aan menstruatieproducten te komen. Dat is niet één buurt, niet één doelgroep, dat is een stad ter grootte van Amsterdam.
Wat is CODE ROOD?
CODE ROOD is een jaarlijks onderzoek van Neighborhood Feminists, een Nederlandse stichting die zich inzet tegen menstruatie-armoede. Ze delen producten uit via menstruatieproduct-uitgiftepunten (MUP's), maar minstens zo belangrijk: ze maken zichtbaar wat in cijfers vaak verborgen blijft.
De editie van 2024 brengt voor het eerst goed in kaart hoeveel mensen in Nederland moeite hebben met de basis: een tampon, een maandverband, een cup. Het onderzoek is belangrijk omdat menstruatie-armoede in Nederland lange tijd is weggezet als "iets kleins". Dat blijkt het niet te zijn.
De cijfers
765.000 mensen met moeite om producten te bemachtigen
In 2024 hadden volgens CODE ROOD 765.000 mensen in Nederland op enig moment moeite met toegang tot menstruatieproducten. Soms door geld, soms door beschikbaarheid, soms door een combinatie.
13% van de menstruerende vrouwen kon producten niet betalen
Eén op de acht. Dat is geen marge, dat is een structureel probleem.
400.000 vrouwen konden zich op geen enkel moment producten veroorloven
Niet "een keertje krap". Niet "einde van de maand". Maar nooit. Voor 400.000 vrouwen in Nederland is een pak tampons gewoon geen optie binnen het budget.
1 op de 5 paste dagelijkse routines aan
Niet naar werk, niet naar school, niet naar een afspraak. Menstruatie-armoede betekent niet alleen geen producten, het betekent ook gemiste lessen, gemiste shifts en gemiste kansen.
Meer dan 610.000 vrouwen vielen terug op slechte alternatieven
Toiletpapier, oude lappen, kranten, sokken. Niet hygiënisch, niet veilig, en vaak met gezondheidsrisico's, van irritatie tot infecties.
Een leven lang menstrueren kost €498 tot €5.730
Gemiddeld menstrueert iemand zo'n 450 keer in haar leven, opgeteld 7,4 jaar. Wat dat in Nederland kost? Tussen de €498 en €5.730, afhankelijk van welke producten je gebruikt. Voor mensen die elke euro omdraaien, is dat geen detail.
Meer dan een armoede-probleem: het kennisgat
Menstruatie-armoede is niet alleen een geldkwestie. Het hangt vast aan iets wat dieper zit: een hardnekkig taboe, weinig kennis over je eigen lichaam, en schaamte die maakt dat mensen er niet over praten, niet met vrienden, niet met ouders, niet bij de huisarts.
Wie nooit heeft geleerd hoe een cyclus werkt, weet ook niet wat normaal is. Wat veel bloedverlies is. Wanneer je hulp moet vragen. Welke producten bij jouw lichaam passen. Body literacy, kennis over je eigen lichaam, is geen luxe. Het is de basis. En die basis ontbreekt bij heel veel mensen.
Zolang menstruatie iets blijft waar we fluisterend over doen, blijft armoede rond menstruatie ook onzichtbaar. En onzichtbare problemen worden niet opgelost.
Wat kun je zelf doen?
- Praat erover. Met je dochter, je zoon, je collega, je beste vriendin. Hoe normaler het gesprek, hoe kleiner het taboe.
- Steun de organisaties die het werk doen. Neighborhood Feminists en het Armoedefonds verdelen producten via MUP's door heel Nederland.
- Doneer producten. Een extra pak maandverband of tampons in je boodschappenmandje, en afgeven bij een uitgiftepunt. Klein gebaar, groot verschil.
- Vraag erom op je werk of school. Steeds meer plekken bieden gratis producten op het toilet. Vraag waarom dat bij jullie nog niet zo is.
Hoe PERIOD. hierin past
Eerlijk: PERIOD. lost menstruatie-armoede niet op. We zijn een cyclus-app, geen stichting. Maar we geloven wel dat het kennisgat, een van de redenen dat dit probleem zo onzichtbaar is gebleven, kleiner kan.
PERIOD. helpt je je cyclus begrijpen: wanneer je bloedt, waarom je energie schommelt, wat een normaal patroon is en wat niet. Gratis, advertentievrij, zonder dat we je data verkopen. Want kennis over je eigen lichaam hoort geen privilege te zijn.
Lees verder
Wil je meer weten of bijdragen? Bekijk het werk van Neighborhood Feminists, het Armoedefonds en Plan International Nederland. Hoe meer mensen de cijfers van CODE ROOD 2024 kennen, hoe minder makkelijk dit probleem te negeren is.
Bron: CODE ROOD 2024, Neighborhood Feminists.
PERIOD. is gratis te downloaden in de App Store en Google Play.